दुध बिक्न छाडेपछि दुधजन्य पदार्थ उत्पादनमा कृषकहरु

बुटवल । कोरोना भाईरस संक्रमण रोक्न भन्दै लकडाउन लम्बिदै जांदा किसानहरुको समस्या पनि चुलिंदै गएका छन । लकडाउनका कारण दुध बिक्रि नभएपछि धेरै जिल्लाका किसानहरुले दुध बाटोमा पोख्ने वा निशुल्क बितरण गर्ने गरिरहेको समेत पाईएको छ । तर रुपन्देहीका किसानले भने बजारमा दुधको माग कम भएसंगै दुधबाट अन्य परिकार बनाउन थालेका छन् ।

लक डाउनका कारण बजार बन्द हुदा दुध खपत घटेको छ । सबै भन्दा बढी दुध खपत गर्ने होटलहरु बन्द भएपछि ब्यवसायीक दुधको कारोबार गर्ने किसानहरुको ब्यवसाय थप्प छ । रुपन्देहीका केहि दुघ्द उत्पादक किसानहरुले भने बजारमा दुध खपत नहुदा बिकल्पका रुपमा दुध जन्यपदार्थ बनाउन लागेका छन । दैनिक लाखौ लिटर उत्पादन हुने रुपन्देही जिल्लामा दुधको खपत कमभएसंग किसानहरु दुधका परिकार उत्पादन शुरु गरेका हुन् ।

एक्कासी आएको समस्याका कारण दुधजन्यपदार्थ उत्पादन शुरु गरिहाले पनि उनीहरुसंग आधुनिक प्रविधि नभएकाले बिभिन्न समस्यामा झेल्नु परिरहेको किसानहरु सुनाउंछन् । दैनिक ५ सय लिटर उत्पादन हुँदै आएको सैनामैना १, काशीपुरमा रहेको शुभ सम्वृद्घि युनाईटेड एग्रो फार्मले अहिले घ्यु र छुर्पी उत्पादन शुरु गरेको छ । गाई, भैसिको खर्च बढिरहेको र दुध बजारमा खपत नहुदा त्यसको विकल्पका रुपमा परिकार बनाउन शुरु गरेको शुभ समृद्धि युनाइटेड एग्रो फार्मका संचालक बिक्रम कुबर बताउनुहुन्छ । दुध नबिकेपछि उत्पादन भएका घ्यु, छुर्पी समेत सहज बेच्न नसक्दा उनीहरुको समस्या थपिएको छ ।

दैनिक २० हजार घाटा रहेको भन्दै दुध परिकारले विकल्प त दिएको छ तर आधुनिक प्रविधि नहुदा उत्पादनबाट फाईदा लिन कठिनाई रहेको उहांले बताउनुभयो । फर्मले करीब ५ बिगाहा क्षेत्रफलमा २ सय गाई भैंसी पालेको छ । ती चौपायालाई दाना र १३ जना कर्मचारीहरुको दैनिक खर्च ४० हजार हुने गरेको फर्मका अध्यक्ष मेघराज पन्थले बताउनुभयो ।
१५ करोड लागतमा संचालन भएको फर्मको ७ करोड ऋण रहेको बताउदै उहाले यो समयमा सरकारले कृषकहरुको पिडा बुझि बैंकलाई तिर्नुपर्ने व्याज मिनाह गर्न आग्रह गर्नुभयो ।

रुपन्देही दुधमा आत्मनिर्भर जिल्लामा पर्दछ । ५९ हजार सात सय ७८ दुहुना गाईभैसीबाट दैनिक एक सय ३७ मेट्रिक टन बढी दुध जिल्लमा उत्पादन हुने गरेको छ । लकडाउन पछि बाहिरी जिल्लाहरुमा पनि दुध जाँदैन र जिल्ला पनि खपत कम छ । तर रुपन्देहीका पशु पालकहरुले दुध खेर फालेका छैनन् । यस्तो संकटको बेला दुध खेर फाल्नु समस्या समाधानको बिकल्प होइन । दुध बिकेन भन्दै सडकमा दुध पोख्ने किसानहरुले रुपन्देहीका किसानले जस्तै दुधका परिकारहरु बनाउनेतिर ध्यान दिने की ?