राष्ट्रपति र माधव नेपालमाथि बालेनले किन लगाए आरोप ? यस्तो छ तीनकुनेको जग्गा र बिद्या माधवको सम्बन्ध

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीसहित पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालमाथि तीनकुने जग्गाको समस्या समाधान नगरेको आरोप लगाए ।

शनिबार उनले राष्ट्रपति र नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले ५० वर्षदेखिको समस्या आफैंले हस्ताक्षर गरेर बारम्बार सम्झौता गरेर पनि समाधान नगरेको आरोप लगाउँदै कुन मुख लिएर जनातामाझ मत माग्न जानुहुन्छ भन्दै प्रश्न गरे ।

५० वर्षयता धेरैले देशको शासन सत्ता चलाएर तर मेयर बालेनले आखिर किन माधव नेपाल र विद्या भण्डारीमाथि मात्र आरोप लगाए भन्ने चासो देखिएको छ ।

तीनकुने जग्गामा विद्या-माधव साइनो

तीनकुनेको खाली स्थान पछिल्लो झण्डै ५० वर्षयता त्यही स्वरुपमै रहेको छ । मानिसहरुलाई घाम ताप्ने, साधन सिक्ने र कतिपय दुव्यसनीको अखडा बनिरहँदा पनि सरकारले त्यहाँ कुनै संरचना बनाउन सकेको छैन । यसअघि काठमाडौंका मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले पार्क बनाउने योजना अघि सारेको भए पनि कुनै काम हुन सकेन । तीनकुनेमा करिब दुई अर्बको लगानीमा अत्याधुनिक बुद्धपार्क निर्माण गर्ने योजना महानगरले अघि सारेको थियो । तर, सरकारले मुआब्जा विवाद समाधान गर्न नसक्दा महानगरको योजना अलपत्र परेको थियो ।

वर्तमान मेयर शाहले पछिल्लो समय सार्वजनिक सरोकारका विषयमा चासो लिइरहेका छन् । पुरिएको टुकुचा खोज्ने, अवैध संरचना भत्काउन काम गरिरहेका शाहको अवको ध्यान तीनकुने तर्फ रहेको संकेत उनले गरेका छन् । यसमा उनले अहिले सत्तामा रहेका माधव नेपाल र राष्ट्रपतिबाट बिदा हुने तयारीमा रहेकी विद्यादेवी भण्डारीलाई तीनकुने जग्गाको समस्या समाधानमा काम नगरेको आरोप लगाएका हुन् ।

तीनकुने क्षेत्रसमेत रहेको तत्कालीन काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा एमाले महासचिव मदन भण्डारीले चुनाव जितेका थिए । २०४८ सालमा तीनकुने जग्गा मुआब्जा विवाद आफूले चाँडै टुंगोमा पुर्‍याउन पहल गर्ने बताएका थिए । उनी निर्वाचित भए । तर त्यसको केही समयमा नै उनको दासढुंगा दुर्घटनामा मृत्यु भयो ।

भण्डारीको मृत्यु भएपछि तीनकुने रहेको सहितको निर्वाचन क्षेत्रबाट मदन पत्नि विद्यादेवी भण्डारीले चुनाव जितन् । उनले पनि सांसदको हैसियतमा समस्या समाधानमा पहल नगरेको आरोप बालेनको छ ।

पछिल्लो पटक पूर्वप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधव कुमार नेपालले तीनकुनेसमेत रहेको काठमाडौं क्षेत्रनम्बर २ बाट चुनाव जिते । उनी सत्तारुढ दलका एक शीर्ष नेतासमेत हुन् । मंसिर ४ मा आउन २ महिना बाँकी रहेकाले समस्या समाधान गर्न बालेनले आग्रह गरेका छन् ।

तीनकुनेको समस्या के हो ?
तत्कालीन पञ्चायत सरकारले २०३१ सालमा तीनकुनेमा जग्गा अधिग्रहण गरेको थियो । पञ्चायत स्मारक बनाउनको लागि उक्त जमिन अधिग्रहण गर्ने निर्णय गरेको थियो । तर स्थानीयले भने मुआब्जा कम दिएको भन्दै छाड्न मानेनन् ।

५३ रोपनी जमिन रहेको तीनकुनेमा सरकारले २१ रोपनीको जग्गाधनीलाई मुआब्जा वितरण गरेको छ । तर, २५ रोपनी जग्गाको मुआब्जामा भने विवाद देखिएको छ । जग्गा धनीले चलनचल्तीको मूल्यअनुरुप मुआब्जा दिनुपर्ने भन्दै लिन अस्वीकार गर्दा समस्या भएको हो । सरकारले पछिल्लोपटक २०५९ असार ३२ मा प्रतिरोपनी ५१ लाख २० हजार रुपैयाँ मुआब्जा रकम तोकेर वितरणको लागि १५ करोड विनियोजन गरेको थियो । तर जग्गाधनीले अस्वीकार गर्दा पैसा फिर्ता भएको थियो ।

मुआब्जाको समस्या समाधानका लागि विभिन्न सरकारहरुले पटकपटक पुनर्मूल्यांकन गरे पनि समस्या समाधान हुन सकेको छैन ।