काठमाडौं । बडा दशैंको समयमा खानपानमा हुने अनियमिता र विशेष गरी मासुजन्य परिकारको अत्यधिक सेवनले अपच, ग्यास्ट्रिक, छाती पोल्ने वा पेट भारी हुने समस्या देखिन सक्छ। दशैंमा खान-पानलाई आनन्ददायी र स्वास्थ्यकर बनाइराख्न अपचबाट बच्ने र सहज बनाउने केही उपायहरू तल प्रस्तुत गरिएको छ ।
खानपानमा अपनाउने सावधानीहरू
मासुको मात्रा नियन्त्रण : एकै पटक धेरै मासु खानुको सट्टा थोरै-थोरै मात्रामा पटक-पटक खानुहोस्। यसले पाचन प्रणालीलाई भार कम गर्छ।
सन्तुलित आहार (फाइबरयुक्त खाना) : मासु मात्रै नखाएर यससँगै सलाद, हरियो सागपात, काँक्रो, गाजर र रेसायुक्त (फाइबर) खानेकुरा प्रशस्त मात्रामा मिसाएर खानुहोस्। यसले पाचन क्रियालाई सहज बनाउँछ।
बोसो र मसलाको कम प्रयोग : धेरै तेल, घिउ र पिरो(मसलायुक्त परिकारहरूले अपचको सम्भावना बढाउँछन्। सकेसम्म कम बोसो भएको मासु र हल्का मसला प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
घरेलु तथा प्राकृतिक उपायहरू
मन तातो पानी पिउने : खाना खाइसकेपछि वा दिनभरिमा मन तातो पानी पिउने बानी बसाल्नुहोस्। यसले पेटको मेटाबोलिजम बढाउँछ र खाएको खाना छिटो पच्न सहयोग गर्छ।
अदुवा र कागतीको प्रयोग : खाना खानुअघि अदुवाको सानो टुक्रामा बिरे नुन मिसाएर चपाउने वा तातो पानीमा अदुवा र कागतीको रस मिसाएर पिउँदा अपच र वाकवाकी लाग्ने समस्या हट्छ।
जिरा, ज्वानो र पुदिनाको पानी : एक चम्चा ज्वानो र जिरालाई पानीमा उमालेर त्यो पानी पिउँदा पेट फुल्ने र अपच हुने समस्या तुरुन्तै निको हुन्छ। पुदिनाको चिया वा पुदिनाको पात मिसाएको पानीले पनि पेटलाई शीतल बनाउँछ।
मोही वा कागती पानी : चिल्लो खाना खाएपछि एक गिलास ताजा मोही वा कागती पानी पिउँदा पेट हलुका महसुस हुन्छ।
जीवनशैली र अन्य टिप्स
हल्का हिँडडुल (वाकिङ) : खाना खाएलगत्तै सुत्ने वा बस्ने गर्नु हुँदैन। खाना खाइसकेपछि कम्तीमा १५ देखि २० मिनेटसम्म बिस्तारै हिँड्ने (वाक गर्ने) बानी गर्नुहोस्।
प्रशस्त पानी पिउने : दिनभरि पर्याप्त मात्रामा पानी पिउँदा शरीरमा जम्मा भएका विषालु पदार्थ बाहिर निस्कन मद्दत पुग्छ र पाचन नली सफा रहन्छ।
कार्बोनेटेड ड्रिंक्सबाट बच्ने : धेरैजसो मानिसहरू पचेन भनेर चिसो पेयपदार्थ पिउने गर्छन्, तर यसले पेटमा ग्यास थप बढाउन सक्छ। यसको सट्टा प्राकृतिक हर्बल टी वा मन तातो पानी पिउनुहोस्।
दशैंको रमाइलो सँगसँगै आफ्नो पाचन स्वास्थ्यको ख्याल राख्नुभयो भने पर्वलाई थप उल्लासपूर्ण बनाउन सकिन्छ। यदि अपचको समस्या धेरै नै बढेमा वा लगातार पेट दुखेमा भने चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोला।
प्रतिक्रिया