काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले आज नेपाल भारत नेपाल–भारत परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय संयुक्त आयोगको बैठकमा भाग लिँदैछन् ।
बिहान ११ बजे हैदरावाद हाउसमा बस्ने आयोगको छैटौं बैठकमा तीन दर्जनभन्दा बढी एजेन्डामा छलफल गर्ने तयारी छ । बैठकमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डको नेतृत्व मन्त्री ज्ञवाली र भारतीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व विदेशमन्त्री एस जयशंकरले गर्दैछन् ।
बैठकमा नेपालले सीमा समस्या लगायत सबै विषयमा छलफल गर्ने जनाएको छ । तर, भारतले भने यो बैठकमा सीमाको विषयमा छलफल नहुने बताइसकेको छ । नेपालमा आफु अनुकुल राजनीतिक वातावरण बनेपछि हौसिएको भारतले नेपालको इच्छाअनुसारको मख्य एजेण्डामा प्रवेशै नगर्ने रणनीति बनाएको छ । यसको प्रष्ट संकेत भारतीय विदेशमन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तवले बिहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइसकेका छन् ।
यद्यपी, द्विपक्षीय संयन्त्रमध्ये आयोग सबैभन्दा माथिल्लो तहको भएका कारण सीमाको मुद्दालाई नेपालले उठाउने परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले बताएका छन् । सन् २०१९ को नोभेम्बरमा भारतले नेपाली भूमिलाई समेटेर नयाँ नक्शा जारी गरेपछि उत्पन्न गतिरोधमा छलफलै हुन सकेको छैन । नेपालले बारम्बार सीमा बारे छलफल गर्न पत्राचार गरेपनि भारतले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ । नेपालको भूमि अतिक्रमित गरेको भारतले भूमि फिर्ताका लागि हुने छलफलमा बस्न नचाहेर नेपालमाथि थप हेपाहा प्रवृति देखाइरहेको बुझ्न सकिन्छ ।
मुख्य विषयमा असहमतिबाहेक कोरोना भाइरस विरुद्धको सहकार्यमा भने दुई मुलुकबीच सहमति हुनेछ । भारतमा उत्पादन भएका कोरोना खोपलाई नेपालमा ल्याउने विषयमा दुबै मुलुक सहमत हुनेछन् । आयोगको बैठकअघि हैदरावाद हाउसमै हुने ज्ञवाली र जयशंकरबीच भेटपछि भारतले कोभिड–१९ विरुद्धको खोपको अनुदानको ‘सरप्राइज’ घोषणा गर्ने सम्भावना रहको बताइएको छ । यसबाहेक बैठकमा बैठकमा ऊर्जा, सीमा सुरक्षा, यातायात, रेललगायत पूर्वाधारका विशेषमा पनि विस्तृत रूपमा छलफल हुनेछ ।
यसबाहेक नेपालमा शक्तिशाली कम्युनिष्ट पार्टीको नेतृत्वमा रहेको सरकारले प्रतिनिधि सभा विघटन गरेपछि पार्टीमा आएको फुट र त्यसले निम्त्याएको राजनीतिक अस्थिरता भारतीय इच्छाअनुसार भएको छ । भारतका लागि नेपालमाथि दबाब बढाउने यो भन्दा अनुकुल समय अर्को हुनैसक्दैनथ्यो । त्यसैले परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय संयुक्त आयोगदेखि ज्ञवालीले गर्ने उच्च राजनीतिक भेटमा भारतीय पक्षले आफ्ना अफिसरहरुको काठमाडौं भ्रमणको समयमा नेपाल सरकारद्वारा गरिएका वाचा र प्रतिवद्धताको पालना गर्न दबाब बढाउने छ ।
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहसँग हुने भेटमा भारतले विशेष चासोका साथ नेपालको आन्तरिक राजनीतिक मामिलामा प्रवेश गर्नेछन् । यद्यपी, परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले भने विदेशी भूमिमा देशभित्रको आन्तरिक राजनीतिक विषयमा छलफल नगर्ने बताएका छन् । उनले सार्वजनिक रुपमा बताएको कुरा विवरण सार्वजनिक हुन नपर्ने भेटघाटमा नहोला भन्नेमा आश मान्न सकिने अवस्था छैन ।
बिहीबार नयाँ दिल्ली पुगेका मन्त्री ज्ञवालीले हिजो नेपाली दूतावासका अधिकारी र केही प्रवासी नेपालीसँग भेट गरेका थिए ।
प्रतिक्रिया