काठमाडौं । आधुनिक जीवनशैलीसँगै स्मार्टफोन प्रयोग बढ्दै गएको छ । लामो समयसम्म फोन प्रयोगले शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा असर गर्ने भन्दै विज्ञहरूले बारम्बार चेतावनी दिँदै आएका छन् । यही सन्दर्भमा जापानको आइची प्रान्तअन्तर्गतको तोयोआके सहरले स्मार्टफोन प्रयोगमा नयाँ सीमा प्रस्ताव गरेको छ ।
तोयोआकेका मेयर मासामी कोकीले नगरसभामा प्रस्तुत गरेको मस्यौदा अनुसार अब बासिन्दाहरूले काम वा विद्यालयबाहेक व्यक्तिगत रूपमा दिनमा अधिकतम दुई घण्टा मात्र स्मार्टफोन, ट्याब्लेट वा कम्प्युटर प्रयोग गर्न पाउनेछन् ।
यो प्रस्तावित नियम नगरसभाबाट पारित भए अक्टोबरदेखि लागू हुने तयारी गरिएको छ । यसअघि जापानकै कागावा सहरमा २०२० मा यस्तै नियम लागू गरिएको थियो ।
तर, तोयोआके सहरले यो नियमलाई कानूनी सजायसहितको बाध्यता होइन, ‘स्वास्थ्य र सचेतनामुखी दिशानिर्देशका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । मेयर कोकीका अनुसार नियम तोड्दा कुनै जरिवाना वा दण्डको व्यवस्था गरिएको छैन ।
प्रस्तावित नियमले बालबालिकाको प्रयोगमा विशेष ध्यान दिएको छ । कक्षा १ देखि ५ सम्मका बालबालिकाले राति ९ बजेपछि फोन प्रयोग गर्न नपाउनेछन् । कक्षा ६ देखि माथि (ठूला विद्यार्थी) ले राति १० बजेपछि फोन प्रयोग गर्न पाउने छैनन् । विद्यालय सकिएपछि विद्यार्थीहरूले दिनमा दुई घण्टाभन्दा बढी फोन चलाउन नपाउनेछन् ।
जापानमा हालै गरिएको सर्वेक्षणले युवाहरूले दैनिक औसत पाँच घण्टा फोन, ट्याब्लेट वा कम्प्युटरमा बिताउने गरेको तथ्यांक देखाएको छ । मेयर कोकीका अनुसार अत्यधिक फोन प्रयोगले निद्रा बिग्रिने, मानसिक स्वास्थ्यमा असर पर्ने, सामाजिक सम्बन्ध कमजोर हुने जस्ता समस्या देखिएको छ ।
यद्यपि यो प्रस्तावित नियमप्रति सर्वसाधारणले मिश्रित प्रतिक्रिया दिएका छन् । केहीले यसलाई स्वास्थ्य र सामाजिक जीवनका लागि सकारात्मक कदम भनेका छन् भने केहीले भने दुई घण्टा निकै कम भएको भन्दै आलोचना गरेका छन् ।
एक सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले लेखेका छन्- “दुई घण्टा निकै कम हो, त्यो समयमा त खासै केही गर्नै सकिँदैन ।” अर्का प्रयोगकर्ताले भने, “मेयरको नियत राम्रै होला तर दुई घण्टाको सीमा व्यवहारमा असम्भव छ ।”
प्रतिक्रिया