काठमाडौं। फ्रान्समा बढ्दो महँगी, जीवनयापनको लागत, विद्यालयको कमजोर अवस्था र सार्वजनिक सेवामा देखिएका समस्याविरुद्ध शनिबार भएको देशव्यापी प्रदर्शन हिंसात्मक बनेपछि १,२०० भन्दा बढी व्यक्ति पक्राउ परेका छन्। प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीसँग झडप, पसलमा लुटपाट र सार्वजनिक भवनमा आगजनीका घटना भएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार फ्रान्सभर भएका प्रदर्शनमा सरकारी अनुमानअनुसार करिब ५ लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएका थिए। प्रदर्शन आयोजक तथा श्रमिक सङ्गठनहरूले भने सहभागीको सङ्ख्या ८ लाखसम्म पुगेको दाबी गरेका छन्। प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले प्रदर्शनका क्रममा १,२०० जनाभन्दा बढी पक्राउ परेको र १५० जना प्रहरी अधिकारी घाइते भएको जानकारी दिएका छन्।
बीबीसी, रोयटर्स, एसोसिएटेड प्रेस र द गार्डियनका रिपोर्टअनुसार सुरुमा शान्तिपूर्ण देखिएका प्रदर्शनहरू दिन ढल्किँदै जाँदा पेरिससहित विभिन्न सहरमा हिंसात्मक बनेका थिए।
पेरिसमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप
राजधानी पेरिसमा प्रदर्शनकारी र दंगा नियन्त्रण प्रहरीबीच साँझसम्म झडप भएको थियो। भीड नियन्त्रण गर्न प्रहरीले अश्रुग्यास र पानीको फोहोरा प्रयोग गरेको थियो। केही समूहले सवारीसाधनमा आगो लगाउनुका साथै पसलका सिसा फुटाउने र सामान लुट्ने गतिविधि गरेका थिए।
पेरिसको प्लास द ला रिपब्लिक क्षेत्र आसपास पनि हिंसात्मक गतिविधि भएका थिए। यद्यपि, मुख्य जुलुसको ठूलो हिस्सा शान्तिपूर्ण रहेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार रिपोर्टहरूमा उल्लेख छ।
प्रदर्शनमा विद्यार्थी, श्रमिक सङ्गठन, बढ्दो महँगीबाट प्रभावित सर्वसाधारण तथा सन् २०१८–१९ मा चर्चामा आएको ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनसँग सम्बन्धित समूहहरू सहभागी भएका थिए।
लिमोजको ऐतिहासिक नगर भवनमा भीषण आगलागी
प्रदर्शनका क्रममा लिमोज सहरको ऐतिहासिक नगर भवनमा आगजनी भएपछि भवनमा ठूलो क्षति पुगेको छ। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार आगलागीबाट भवनको छानो भत्किएको छ र संरचनाको ठूलो हिस्सा नष्ट भएको छ।
सन् १८८३ मा उद्घाटन गरिएको उक्त भवन फ्रान्सको ऐतिहासिक वास्तुकलासँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण संरचना हो। स्थानीय प्रशासनले भवनमा भएको क्षतिलाई सांस्कृतिक सम्पदाका लागि ठूलो क्षति मानेको छ।
लियोन सहरमा पर्यटन कार्यालयमा आगजनी भएको थियो। त्यहाँका मेयर ग्रेगोरी डुसेटले ऐतिहासिक भवनमा भएको क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन्। मार्सेमा प्रदर्शनकारीहरूको एक समूह नगर भवनभित्र प्रवेश गरेको र विभिन्न सहरमा सरकारी कार्यालय, प्रहरीका सवारीसाधन तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानलाई लक्षित गरिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ।
लिल, बोर्डो, एन्जर्सलगायतका सहरमा पनि पसल तोडफोड, लुटपाट र सार्वजनिक संरचनामा क्षति पुगेको समाचार सार्वजनिक भएका छन्।
एक युवकको हात गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त
सेन्ट–एटिएन सहरमा भएको प्रदर्शनका क्रममा एक १७ वर्षीय युवकको हात विस्फोटक उपकरणसँग सम्बन्धित घटनामा गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ। फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यम ले मोन्देले प्रहरीबाट प्रयोग गरिएको ग्रिनेडसँग सम्बन्धित घटनाबारे अनुसन्धान सुरु भएको जनाएको छ।
प्रारम्भिक विवरणअनुसार युवकले जमिनमा रहेको ग्रिनेड हातले उठाएका थिए। घटनाको पूर्ण विवरण र जिम्मेवारीबारे अनुसन्धान जारी रहेकाले यसको परिस्थितिबारे थप आधिकारिक पुष्टि आवश्यक छ।
प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीको भीड नियन्त्रण विधि र बल प्रयोगलाई लिएर पनि प्रश्न उठेका छन्।
सरकारद्वारा हिंसाको निन्दा
प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले सार्वजनिक भवन, प्रहरी र व्यावसायिक प्रतिष्ठानमाथि भएका आक्रमणको निन्दा गर्दै हिंसात्मक गतिविधिमा संलग्नलाई कानुनी कारबाही गरिने बताएका छन्।
गृहमन्त्री लरेन नुनेजले प्रदर्शनको आडमा केही समूहले लुटपाट र तोडफोड गरेको आरोप लगाएका छन्। सरकारका अनुसार हिंसात्मक गतिविधिमा संलग्न समूहहरूलाई पहिचान गरी कारबाही गरिनेछ।
फ्रान्सेली अधिकारीहरूले तत्काल आपत्कालीन अवस्था घोषणा गर्ने योजना नरहेको पनि बताएका छन्। न्यायमन्त्री जेराल्ड दार्मानिनले सार्वजनिक सम्पत्ति, प्रहरी, दमकलकर्मी र व्यावसायिक प्रतिष्ठानमाथि आक्रमण गर्नेहरूमाथि कडा न्यायिक कारबाही गर्न निर्देशन दिएका छन्।
किन चर्कियो प्रदर्शन ?
फ्रान्समा पछिल्ला केही सातादेखि विद्यालयको कमजोर भौतिक अवस्था, शिक्षकको अभाव, शैक्षिक व्यवस्थासम्बन्धी असन्तुष्टि र बढ्दो जीवनयापन खर्चलाई लिएर विद्यार्थीहरूले प्रदर्शन गर्दै आएका थिए। शनिबारको प्रदर्शनमा श्रमिक सङ्गठन तथा अन्य असन्तुष्ट समूहहरू जोडिएपछि आन्दोलनले देशव्यापी स्वरूप लिएको हो।
प्रदर्शनकारीहरूले महँगी नियन्त्रण, सार्वजनिक सेवामा सुधार, विद्यालयमा पर्याप्त स्रोतसाधन र नागरिकको क्रयशक्ति बढाउन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। बढ्दो इन्धन मूल्य र आर्थिक असमानतासम्बन्धी असन्तुष्टिले पनि आन्दोलनलाई व्यापक बनाएको रिपोर्टहरूमा उल्लेख छ।
यो आन्दोलनले सन् २०१८–१९ मा इन्धन मूल्यवृद्धि र जीवनयापन खर्चविरुद्ध भएको ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनको सम्झना गराएको छ। तर अहिलेको आन्दोलनमा शैक्षिक अवस्था र सार्वजनिक सेवासम्बन्धी मागसमेत प्रमुख रूपमा जोडिएका छन्।
शान्तिपूर्ण प्रदर्शन र हिंसात्मक गतिविधिबीचको भिन्नता
फ्रान्सभरका प्रदर्शनमा ठूलो सङ्ख्यामा मानिस शान्तिपूर्ण रूपमा सहभागी भए पनि केही समूहका गतिविधिका कारण आन्दोलन हिंसात्मक बनेको अधिकारीहरूको भनाइ छ। सार्वजनिक सम्पत्तिमा आगजनी र लुटपाटका घटनाले प्रदर्शनकारीका मूल माग ओझेलमा परेको भन्दै फ्रान्सेली अधिकारीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार रिपोर्टहरूमा सहभागीको सङ्ख्या र पक्राउको विवरण प्रदर्शनको समय तथा सम्बन्धित निकायअनुसार फरक देखिएका छ
प्रतिक्रिया