काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्देशनमा इरानमाथि हवाई आक्रमण भएपछि मध्यपूर्व क्षेत्रमा तनाव थप चर्किएको छ । पछिल्लो घटनाक्रमबीच इरानले विश्वको महत्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्ग मानिने होर्मुज जलमार्ग अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएको घोषणा गरेको छ ।
अमेरिकी सेनाले इरानको निरन्तर आक्रामक गतिविधिको जवाफस्वरूप हवाई आक्रमण गरिएको जनाएको छ । आक्रमणपछि इरानका विभिन्न तटीय क्षेत्रमा विस्फोट भएका समाचार सार्वजनिक भएका छन् । इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार क्युसिम टापु, बन्दर अब्बास, सिरिक तथा करगान क्षेत्रमा विस्फोट र बमबारी भएका छन् ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी)ले अमेरिकामाथि विगतका सहमति र युद्धविरामको उल्लंघन गरेको आरोप लगाउँदै अर्को सूचना जारी नभएसम्म होर्मुज जलमार्ग बन्द रहने जनाएको छ । यस निर्णयसँगै तेल ट्यांकर तथा व्यापारिक जहाजहरूको आवतजावत प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ ।
होर्मुज जलमार्ग विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिन्छ । विश्वका ठूलो परिमाणका कच्चा तेल तथा ग्यास यही मार्ग हुँदै निर्यात हुने भएकाले यसको बन्दले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा असर पर्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
पछिल्लो तनाव अमेरिकी ‘अपाचे’ हेलिकोप्टर खसालिएको घटनापछि थप बढेको हो । त्यसपछि दुवै देशबीच आरोप-प्रत्यारोप र सैन्य गतिविधि तीव्र बनेका छन् ।
यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानविरुद्ध आवश्यक परे थप कडा कदम चाल्ने चेतावनी दिएका थिए । उनले इरानसँगको सम्भावित सम्झौता प्रक्रियामा पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए ।
यता इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले अमेरिकी अभिव्यक्तिको आलोचना गर्दै पूर्वाधार र नागरिक जीवनसँग सम्बन्धित संरचनामाथि आक्रमणको धम्की दिनु शक्ति प्रदर्शन नभई निराशाको संकेत भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।
अमेरिका र इरानबीचको बढ्दो तनावले मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था थप जटिल बन्नुका साथै विश्व ऊर्जा बजार, समुद्री व्यापार र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ ।
प्रतिक्रिया