काठमाडौं । दसैँमा परिवार र आफन्तसँग बसेर विभिन्न परिकारका मासु खाने चलन छ । चाडपर्वको रमाइलोसँगै खानपानमा ध्यान नदिँदा भने स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्छ । विशेषगरी बोसोयुक्त मासु र चिल्लो परिकार अत्यधिक खाँदा पाचनसम्बन्धी समस्या, तौल वृद्धि तथा मुटुरोगको जोखिम बढ्न सक्छ ।
दसैँमा मासु खाँदा यसको मात्रा, पकाउने तरिका र अन्य खाद्य पदार्थसँगको सन्तुलनमा ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ । मासु प्रोटिन तथा विभिन्न भिटामिन र खनिजको राम्रो स्रोत भए पनि आवश्यकता भन्दा बढी सेवन गर्नु स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त मानिँदैन ।
मासु कति खाने ?
मासु खाने उपयुक्त मात्रा व्यक्तिको उमेर, शारीरिक गतिविधि, स्वास्थ्य अवस्था र दैनिक खानपानमा निर्भर गर्छ । त्यसैले सबै वयस्कका लागि दैनिक एउटै मात्रा उपयुक्त हुन्छ भन्ने हुँदैन । मासु मात्र धेरै खानुभन्दा थालमा सागसब्जी, सलाद, दाल तथा अन्य रेशादार खानेकुरालाई पनि समावेश गर्नु राम्रो हुन्छ ।
मासु खानुका फाइदा
मासु उच्च गुणस्तरको प्रोटिनको स्रोत हो । यसले मांसपेशी निर्माण तथा मर्मत र शरीरको वृद्धिविकासमा सहयोग गर्छ । मासुमा पाइने भिटामिन बी-१२, आइरन र जिंकजस्ता पोषक तत्त्वले रगत निर्माण, स्नायु प्रणालीको सामान्य कार्य र रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई सहयोग पुर्याउँछन् ।
मासुबाट शरीरले ऊर्जा पनि प्राप्त गर्छ । विशेषगरी शारीरिक श्रम गर्ने व्यक्तिका लागि सन्तुलित आहारको हिस्साका रूपमा मासु उपयोगी हुन सक्छ ।
धेरै मासु खाँदा हुन सक्ने समस्या
बोसोयुक्त मासु धेरै खाँदा पाचन प्रक्रिया असहज हुन सक्छ । अपच, पेट फुल्ने र ग्यास बन्नेजस्ता समस्या देखिन सक्छन् । मासुसँगै पर्याप्त सागसब्जी तथा रेशादार खानेकुरा नखाँदा कब्जियतको समस्या पनि हुन सक्छ ।
बोसो र स्याचुरेटेड फ्याट धेरै भएको मासु नियमित रूपमा अत्यधिक सेवन गर्दा रगतमा खराब कोलेस्ट्रोल बढ्न सक्छ । यसले दीर्घकालमा मुटुरोगको जोखिम बढाउन सक्छ ।
रातो मासुमा प्युरिन पाइने भएकाले यसको अत्यधिक सेवनले केही व्यक्तिमा युरिक एसिडको समस्या बढाउन सक्छ । विशेषगरी पहिले नै युरिक एसिड वा गाउटको समस्या भएका व्यक्तिले मासुको मात्रा र प्रकारमा ध्यान दिनुपर्छ ।
त्यस्तै, दसैँमा मासु, चिल्लो परिकार र बढी क्यालोरी भएका खानेकुरा आवश्यकता भन्दा बढी खाँदा तौल बढ्न सक्छ । लगातार धेरै खाने र शारीरिक गतिविधि कम गर्ने बानीले यसलाई थप बढावा दिन सक्छ ।
दसैँमा खानपान गर्दा केमा ध्यान दिने ?
मासु खाँदा सकेसम्म कम बोसो भएको भाग रोज्नु र कम तेलमा पकाउनु राम्रो हुन्छ । उसिनेको, झोलिलो वा कम चिल्लोमा पकाइएको मासुलाई प्राथमिकता दिन सकिन्छ । मासुसँगै सागसब्जी, काक्रो, सलाद र दाल पनि खानुपर्छ ।
पर्याप्त पानी पिउने, एकैपटक धेरै नखाने र नियमित शारीरिक गतिविधि कायम राख्ने बानीले पनि स्वास्थ्यलाई सहयोग गर्छ । उच्च रक्तचाप, मुटुरोग, मिर्गौला रोग वा युरिक एसिडको समस्या भएका व्यक्तिले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार खानपानमा विशेष ध्यान दिनु उपयुक्त हुन्छ ।
दसैँको रमाइलोमा स्वादसँगै स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकता दिन सके चाडपर्वलाई स्वस्थ र आनन्ददायी बनाउन सकिन्छ ।
प्रतिक्रिया