अखिलेश-डिम्पल : भारतीय लोकसभामा पतिपत्नीको एक मात्र जोडी

काठमाडौं। भारतमा लोकसभाको निर्वाचन सकिएको छ र नरेन्द्र मोदीले आफ्नो तेस्रो कार्यकाल समेत शुरु गरेका छन् ।

यसैबीच यस निर्वाचनमा एक मात्र श्रीमान श्रीमतीको जोडी संसदमा निवाचित भएको छ । भारतको उत्तर प्रदेशबाट समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष अखिलेश यादव र डिम्पल यादवको जोडी भारतीय लोकसभामा एक मात्र पति-पत्नीको जोडीको रुपमा लोकसभामा पुगेको छ ।

पार्टी प्रमुख अखिलेश यादव र उनकी पत्नी डिम्पल यादव लोकसभामा सँगै निर्वाचित भएको यो पहिलो पटक हो । अखिलेश आफ्नो परम्परागत सिट कन्नौजबाट सांसद निर्वाचित भएका छन् भने उनकी पत्नी डिम्पल यादव छिमेकी मैनपुरी सिटबाट सांसद निर्वाचित भएकी छन् । दुवैले कीर्तिमानी मत अन्तरले विजयी भएका छन् । डिम्पल यादव समाजवादी पार्टीबाट सबैभन्दा बढी मतले विजयी भएका सांसदहरूमा शीर्ष स्थानमा छन् ।

उनीपछि उनका श्रीमान् अखिलेश यादवको जित पार्टीमा दोस्रो स्थानमा छ । यो पनि फरक किसिमको कीर्तिमान हो । यस्तो अवस्थामा लोकसभाको कार्यवाहीका क्रममा दुवैजना सदनमा उपस्थित हुँदा सबैको नजर उनीहरुमाथि नै रहनेछ । यो पनि चाखलाग्दो हुनेछ कि त्यहाँ दुबै एक अर्काको नजिक बस्ने ठाउँ हुन्छ या हुदैन ।

२०१९ को लोकसभा चुनावमा अखिलेश यादव र उनकी श्रीमती डिम्पल यादवले सँगै चुनाव लडेका थिए तर सदस्यहरू सँगै निर्वाचित हुन नसकेपछि सँगै सदनमा पुग्न सकेनन् । अखिलेश यादवले आजगमगढबाट चुनाव जितेका थिए । कन्नौजबाट डिम्पल यादवले उम्मेदवारी दिए पनि जित्न सकिनन् । तर, सपाका संस्थापक मुलायम सिंह यादवको निधनपछि मैनपुरी सिट खाली भएपछि डिम्पल यादव त्यहाँबाट उपनिर्वाचन जितेर सदनमा पुगिन् । १० महिनापछि डिम्पल उपनिर्वाचन जितेर लोकसभा पुगेकी थिइन् ।

यसअघि अखिलेश यादव मैनपुरीको कर्हल विधानसभाबाट विधायक निर्वाचित भएका थिए । नतिजा पछि, उनले विधानसभामा विपक्षी नेताको जिम्मेवारी पूरा गर्न आजमगढ लोकसभा सीटबाट राजीनामा दिए । राजीनामा दिएको करिब १० महिनापछि डिम्पल यादव उपनिर्वाचन जितेर लोकसभामा पुगिन् । यसरी १७औं लोकसभाको सदस्य निर्वाचित भए पनि उनी सदस्य रहेनन् ।

अखिलेश यादव पहिलो पटक श्रीमतीसँग लोकसभामा मात्रै उपस्थित छैनन्, तर यसपटक उनका तीन दाजुभाइ पनि सांसदका रूपमा सदनमा छन् । सैफई परिवारका पाँच सदस्य लोकसभामा निर्वाचित भइसकेका छन् । कन्नौजबाट अखिलेश यादव र मैनपुरीबाट डिम्पल यादव, आजमगढबाट धर्मेन्द्र यादव, फिरोजाबादबाट अक्षय यादव र बदायुनबाट आदित्य यादव पनि सांसद निर्वाचित भएका छन् । यसरी देशको सबैभन्दा ठूलो कुल पाँच सदस्य भएको लोकसभामा रहनेछ ।

सन् २००० को उपनिर्वाचनमा उनी पहिलो पटक कन्नौजबाट सांसद बन्दा उनका पिता मुलायम सिंह यादव लोकसभामा सम्भलबाट सांसद थिए । सन् २००४ को लोकसभा चुनावमा कन्नौजबाट अखिलेश यादव र मैनपुरीबाट उनका भाइ धर्मेन्द्र यादव लोकसभामा पुगेका थिए ।

सन् २००९ को लोकसभा चुनावमा पनि अखिलेश यादव कन्नौजबाट र धर्मेन्द्र यादव बदाउँबाट सांसद बनेका थिए। सन् २०१४ मा पहिलो पटक सैफाइ परिवारका पाँच सदस्य निर्वाचित भएका थिए । जसमा आजमगढ र मैनपुरीबाट मुलायम सिंह यादव, कन्नौजबाट डिम्पल यादव, बदाऊनबाट धर्मेन्द्र यादव र फिरोजाबादबाट अक्षय यादव निर्वाचित भएका छन् । पछि मुलायम सिंहले आजमगढ सीट कायम राख्दै मैनपुरीबाट राजीनामा दिए । त्यसबेला भएको उपनिर्वाचनमा यस परिवारको तेस्रो पुस्ताका रूपमा तेजप्रताप यादव चुनाव जितेर लोकसभामा पुगेका थिए । त्यो बेला अखिलेश यादव उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री थिए । २०१९ लोकसभा चुनावमा, परिवारबाट केवल दुई सदस्यहरू, मैनपुरीबाट मुलायम सिंह र आजमगढबाट अखिलेश यादव सांसद बनेका थिए । बाँकी सदस्यहरु पराजित भएका थिए ।

यसपटक अखिलेश यादव र डिम्पल यादव पति–पत्नीका रूपमा लोकसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका छन् । यसअघि यो उपलब्धि बिहारका पप्पु यादव र उनकी श्रीमती रञ्जिता रञ्जनको नाममा थियो । दुवै जना सन् २००४ र २०१४ मा दुई पटक सँगै चुनाव जितेर लोकसभामा पुगेका थिए । यद्यपि दुवैले फरक–फरक दलबाट चुनाव जितेका थिए । यसपटक पनि पप्पु यादव स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेर लोकसभामा पुगेका छन् । उनकी पत्नी रञ्जिता रञ्जन कांग्रेसबाट राज्यसभा सांसद हुन् । दुवै एक जोडीको रूपमा तेस्रो पटक संसदमा हुनेछन्, तर छुट्टै सदनको हिस्सा हुनेछन् ।

यस लोकसभा निर्वाचनमा समाजवादी पार्टीले उत्तर प्रदेशका ८० मध्ये ३७ सिट जितेर प्रदेशमा सबैभन्दा ठुलो दल बनेको छ भने लोकसभामा तेस्रो ठुलो दल बनेको छ ।